İşçilerin yüzleri hep emeğe dönüktür. Hayatın içerisinde ne varsa o ellerden çıkar ve o elleri sermayenin kölesi haline getirmek isteyenler acımasızca saldırırlar. Bu yüzden sömürü kavramı sadece bir kavram değildir. Göçük altında kalan maden işçileri, gemilerin gövdesini birbirine monte etmek için ölüm ile yaşam arasında çalışan tersane işçileri, ‘’Kumlama’’ hastalığının pençesine düşüp sessiz sedasız ölümün kıyısına itilen kot taşlama işçileri, çoluk çocuk, genç, yaşlı pamuk tarlalarına sürüklenen ve hiçbir hakkı bulunmayan mevsimlik işçiler ve emeğini üç kuruşa satmak zorunda bırakılan tüm emekçiler bu kavramı çok ama çok iyi bilirler.
Bilindik ama doğruluğunu hiç kaybetmeyen bir, iki noktayı hatırlamak gerekiyor.
Birincisi;
Yaşamı emekleriyle örenler, ‘’Tıkır tıkır, tıkır tıkır sistem işlemeli’’ diyen bir avuç zengin için sadece çalışması gereken etten makineler olarak görülürler. Bütün sistem, emeğin dibine kadar sömürülüp, daha fazla kar üzerine inşa edilen modern bir köleliğin yaratılması adına şekillendirilmiştir. Burjuvazi için bu noktada demokrasi, sadece arada bir geviş getirdikleri bir şeydir. Midelerinde tuttukları demokrasiyi daha rahat bir sömürü için kullananlar, bu durum işlevsiz hale geldiğinde en zorba yönetimleri olan faşizmi besler, büyütürler. Devlet ise bu sistemin kurumsal yapılanmasından ibarettir.
İkincisi;
Tekel işçilerinin direnişinin zor ile bastırılacağının en üst makamlarca bu kadar rahat ifade edilebilmesi bu gerçeği yansıtmaktadır. Sistem için ‘’kötü’’ bir örnek olan direnişin şekli, onları olabildiğince huzursuz etmektedir. İşte bu noktada devreye demogojiler giriyor. Direnişin ideolojik olduğu, birilerince kullanıldığı, kandırılmış kitleler olduğu, milyonlarca işsiz varken, işi olanların bu yaptıklarının şımarıklık olduğu vb şeklinde bir propaganda dili, iktidar sahiplerince kullanılmaya başlıyor (Bir zamanlar kendiler için kullanılıyordu). Amaç zor için gerekli olan desteği sağlamak. İyi niyetli olanın devlet, kötü niyetli olanların ise hak mücadelesi veren işçiler ve onların destekçileri olduğuna dair söylemlerin kaynağı da budur. Amaç direnişin meşruluğunu kitleler nezdinde yıpratmaktır. İçine şeytan girmiş işçileri, şeytandan kurtarmak gerektiği savı böyle şekillendirilmektedir. Tıpkı cezaevlerine yapılan ve onlarca tutsağın yakılıp, öldürülüp, işkencelerden geçirildiği o kanlı operasyona ‘’Hayata dönüş’’ adı verilmesi gibi. Şubat sonuna kalmadan direnenleri, direnişlerinden kurtarma operasyonu için düğmeye basılacaktır.
Emek mücadelesinin bölünüp parçalanması için bizzat yandaş sendika kuran ve var olanları ise sistem içinde evcilleştirerek kendisine yedekleyen devlet, bu sayede elini daha da güçlendirerek çıkmıştır işçilerin karşısına. Tekel direnişi, aynı zamanda bu konumda bulunan sendikal örgütlenmeleri de deşifre etmekte ve onları zoraki bir eylemselliğin içine sürüklemektedir. Onlardan sadece devlet nefret etmemektedir, sarı sendikalar da aynı nefreti besliyorlar. Emekten gelen güç sadece devleti değil, sarı sendikaları da ürkütmektedir. İşte bu yüzden Tekel direnişi, sonucu ne olursa olsun, bir örnek olarak tarihteki yerini alacaktır.
Bir direnişin yüz binleri, hatta milyonları, tek talep olan ‘’HAK’’ etrafında topladığını gören iktidar için elbette ki durum kaygı vericidir. Çünkü AKP ve sitemin ‘’Tıkır Tıkır’’cıları dikensiz bir gül bahçesi yaratamayacaklarını görmüş oldular. Sömürünün olduğu her yerde direnişin de kaçınılmaz olarak var olmaya ve yaşamaya devam edeceğini Tekel işçileri kanıtladılar.
Acı olan, bir zamanlar kendilerine yönelik baskılar için sokağa dökülerek destek isteyenlerin (başörtüsü eylemleri), bugün ortalıkta gözükmeyişleridir. Üç maymunu oynayarak yaşıyor olmalarıdır. Ezenle benzeşerek vicdanlarını, düşüncelerini iktidara teslim etmiş olmalarıdır. Ne güzel yazmış Hasan Hüseyin Korkmazgil ‘’ Sende iş yok be kardeşim…’’ diye.
Açlık, soğuk ve inanç birlikte yaşıyor Ankara da ve Ankara da mecliste ‘’peygamber’’ savaşı çıkarıp, ana avrat birbirine giren seçilmiş ‘’seçkin’’ler, açlık, soğuk ve inançtan bihaberler ve işçiler Şubat sonuna ertelenen fiziki şiddete artık gün sayıyorlar. Size demokrasi veriyoruz, getiriyoruz diyenlerin, gerçekte emeğin değil, IMF ve Dünya Bankası politikalarının sadık uygulayıcıları olduklarını, bir kez daha bu direnişle tanıklık edeceğiz. Şimdi safları sıklaştırma zamanı.
Akın OLGUN/ BirGün
Zamansız hüzünler uğruyor geceme ve belalı günlerimden kalan her şey kalbimden yuvarlanıyor. Hayata geç kalmışlığım ise çarpışıyor geleceğimle. Yenik sayfaları çeviriyorum beynimde, borçlusu çıkıyorum acıların. Her gidişin ardından hazırlıksız yakalanıyorum günahlara, günahlarım ki sevaplarımdan doğuyor ve her haksızlığa savunmasız yakalanıyorum. Her uçurumun bir yalnızlık olduğunu bile bile bırakıyorum kendimi dipsiz boşluğa. An geliyor tırmanıyorum hiçliğe inat. An geliyor parçalanmış tüm duygularımı topluyorum. An geliyor avazımı koparıp sesimin çığlığından özgürlüğe haykırıyorum. Tılsımlı vaatlerden umutlanmak değil benim ki, benim ki tüm umutlara erken kapılmak. Biliyorum yoruldum dedikçe büyüyor kavgam. Biliyorum yeter dedikçe direniyorum. Biliyorum kimsesiz acılardan kurulmuyor gelecek ama ben yaşamadıklarıma susuyorum. Kerbela oluyor bir yanım, bir yanım tanığım… Salındıkça Hızır’ı oluyorum içimin.
Öteki yanımda virane kalmış hayallerimi düşünüyorum. Yağmalanmış duygularımdan yükselen dumanları seyrederek nefesleniyorum. Yıkıntıların arasından görüyorum hayatın kirlenmiş alnını. Havada kırbaçların uğultusu var ve köle olan ruhlardan kalan iniltiler irin bırakıyor toprağa. Sır oluyor düşünce düşündükçe, ifade ettikçe kölesi oluyor kendisinin. Spartaküs iç geçiriyor tarihin eski bir sayfasında, Mansur kendisini taşlıyor, Nesimi derisini asıyor güneşe…
Aslında hepimiz ‘’Küçük karabalık’’lardık. Yeni bir dünya arayışı için çıktığımız yolda, bizleri yutmak için bekleyen zorluklardan, kötülüklerden habersizdik. En çok da acemiydik. Yoksul ve küçük derelerimizden, büyük nehirlere akmak için çıkmıştık yollara. Sonra nehirlere de sığmaz olduk, denizleri görmek istedik. Denizlerin dipsizliğinde, bizleri bekleyen tehlikelerinden habersizdik, habersiz olduğumuz her şeye gönüllüydük. Aktık hiç durmadan. Bütün küçük karabalıklar şanslı değildir ve bütün küçük balıkların hayalleri şanslı olmayanların umutlarını ezberinde tutanlardır. Bozulan ezberlerimize inat, umutsuzluğa düşmemeye yeminli inatçı isyancıları olduk denizlerin, okyanusların. Geçtiğimiz her yolda bir bir kaybettik küçük karabalık duygularımızı. Ağlara takılıp yem olduk çoğu kez ve çoğu kez büyük balıkların dişlerinin arasında can verdik, azaldık, azaltıldık…
Hepimizin bir hikâyesi var. Hiç birimiz kendi hikâyelerimizi kendimiz yazmıyoruz. Hep bir neden var başlamak için ve her başlayan hikâyenin bir sonu var. Bilinmezlikle başlıyor her hikâye. Hepimiz kendi hikâyelerimizin hem kahramanı, hem de kurbanlarıyız çoğu zaman. Bazen kurbanlarımız kahraman, bazen de kahramanlarımız kurbanımız olur. Değişen rollerin, değişmeyen kaderleri yazılıdır vakitlere. Hepimiz kendi hikâyelerimizi belki de bu yüzden seviyor, bu yüzden nefret ediyoruz.
Zıbartılmış düşüncelerimiz ne zaman dirilse, bir felaket tellallığı boy veriyor. Kaybedilmiş ruhların iç sözleri kalplerimizin avlusunda asılı olduğundan beri tedirginiz doğruluğun karşısında. Belki de ayıplı susmalarımız bu yüzden. Kurduğumuz utangaç cümlelerin sahibi olmak büküyor belimizi. Puslu düşüncelerimiz her gece avı için örüyor olmalı ağını. Her pusu da kanadını kırdığımız umutların can çekişmesi de bundan. Bundandır hesabı görülenlerden aldığımız korku. Çünkü korktukça cesaretleniyoruz kötülüğe. Bundandır kötüye bir şey olmayacağına dair inancımız. İpini çektiğimiz her iyiliğin son sözlerini, daha dogmadan katledişimiz de bu yüzden. Bu yüzden bir yanımız hep tanığıdır suçlarımızın ve tüm tanıklığımız susturulduğundan, faili meçhulüdür öteki yanımız.
Her defasında bal kabağına dönüşen insanlığımızı, bir külkedisi masalı ile sunmamız ne acı. Cenabetli dedikodulardan kalan artıklar süslüyor sohbetlerimizi. Yalancı bir tarih yazıyoruz dostluklar üzerine vesselam. Üzerine konuşulabilecek kaç sevda kaldı ki ellerimizde. Çok ucuzdan yazılıyor artık insanlığın erdemleri. Romantik albenilerden kurduğumuz hikâyeler artık tat vermiyor. Biliyoruz artık kimse gerçeği sevmiyor.
Kendi iç vurgunlarımızda sorguya çektiğimiz her şeyin çığlık çığlığa direnmesi de olmasa, hepten yok olacağız dipsiz kuyularda. Çünkü çığlık, kabul etmesek de vicdanlarımızın kapısıdır. Kapılarımızı yumruklayanlar ise dost... Vicdanımızın kapıları çalındıkça unutmayacağız insana dair olan hiçbir şeyi. Çaldıkça hatırlayacağız bize ait olan gerçeği. En çokta BİZ olmayı…
Akın OLGUN
Cuntacılar cuntalarından dolayı hiçbir zaman utanç duymazlar. Bir ülkenin geleceğini işkenceye çekerek, üzerinde postallarıyla zıplayanlar, yaptıkları her şeyi hak olarak görürler. En büyük korkuları ise bir direnişle karşılaşmaktır. Bu yüzden zulmün kemerini sıktıkça sıkarlar. Her an her şey tersine dönecekmiş duygusu, onları korku imparatorluklarına daha fazla bağlar. İşte bu yüzden bütün darbeciler korkaktır ve bütün korkaklar gibi korkularını sıkı sıkı korurlar. Sokaklara salınan yüz binlerce üniformalı, bu korkuyu korumak ve yaymak için seferber edilir. Katiller pusularına yatarlar, her sokak, her park, her okul, her hastane, her stadyum, her ev birer işkence haneye dönüştürülür. Korku yayıldıkça korkuya sarılanların çoğalacağını bildiklerinden daha da acımasız olurlar. İşte darbe efsanelerinin ülke gündeminden hiç çıkmayışının bir nedeni de budur.
Bugün bitmez tükenmez darbe planlarını konuşuyoruz. Onlarca darbe planı hazırlayan, bunun eğitimini ve sistemini oluşturan bir ordu yapısı ile yüzleşiyoruz. Darbe planlarını her daim yedekte tutan militarist kafa yapısı, anlayışına uygun olarak da tüm toplumu kategorize ederek, iç ve dış düşmanlar paranoyası ile matematiksel hesaplamalar yapıyor ve yapmaya devam edecekler.
Bu kadar hoyratça zulüm hesapları yapmalarının bir sebebi de siyasi liderlerin, her darbede el pençe durup tıpış tıpış askerin önünde yürümesinden kaynaklıdır. Demokrasiyi askerlerin yüzüne çarpacak bir siyasi ahlaka sahip olmayışları, cuntaları daha da güçlendirmiştir. İlk teslim olanlar her zaman siyasi liderler olmuştur. Tek dertleri kendilerinin akıbeti olmuş ve milyonlarca insanın dramını sadece seyirlik bir politika ile izlemekle yetinmiş, yeniden sıranın kendilerine gelmelerini beklemişlerdir. Tam bu nokta da faşist Şili cuntasına karşı Allende’nin duruşu tarihe düşen bir örnektir. 1970 yılında dünyanın ilk Demokratik yolla seçilerek iktidara gelen Sosyalist lideri Allende, 1973 yılında yine bizzat kendisinin genelkurmay başkanlığına getirdiği Pinoche’nin Amerika destekli darbesiyle karşı karşıya kalır. Kendisinden görevi bırakması istenir, o ret eder. Hükümet kabinesini (LE Moneda) Başkanlık sarayında toplar. Çok geçmeden uçaklar başkanlık sarayını bombalamaya başlar. Allende ve yanında bulunan korumaları saatlerce çatışarak direnirler. (Castro’nun kendisine hediye ettiği silahla direnmesi ise ayrı bir dip not olarak tarihteki yerini almıştır.) Dünya sosyalist hareketleri bu olayı enine boyuna tartışmışlardır. Ama tüm tartışmaların dışında bir gerçek var. Bu gerçek halkın oylarıyla iktidara gelmiş bir partinin ve o partinin liderinin meşruluğunu sonuna kadar savunmuş olmasıdır. Demokrasi mücadelesinin bedelini direnerek ve ölerek ödeyen Allende’nin duruşu en onurlu örneklerden biridir.
Elbette ki Türkiye darbe örneklerinde onurlu bir duruşu mumla ararsınız. Cuntalar karşısında duruş sergilemeyen siyasi önderler, aksine darbelerin savunucusu olmuş ve Türkiye demokrasi mücadelesinin karşısında cuntalara yedeklenerek varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bugün iktidarda olan ve darbe karşıtlığı söylemleriyle ahkâm kesenlerin, bir zamanlar 12 Eylül faşist cuntasının yan destekçileri olduğunu görürsünüz. Kurumlar içerisinde kök salmış devlet beslemesi ‘’ulusalcı’’ ların temizlenmesi operasyonunun, Amerika’nın sürece uygun olarak gördüğü ve uyguladığı yeni dönemin bir politikası olduğunu herkes biliyor. Dün ihtiyaç duyulanlara bugün ihtiyaç kalmamıştır. Kullanılanların dosyaları da yine bizzat CIA eliyle basına sızdırılıp etkisiz hale getirilerek, yeni iktidarlarının eli güçlendirilmektedir.
Bugün bir darbe olsa yine ilk teslim olacaklar kuşkusuz iktidarda olanlardır. Çünkü siyasal gelenekleri, sınıfsal karakterleri ve düşünceleri zor karşısında direnmeye değil, teslimiyete yöneliktir. ‘’Allah Allah’’ nidaları ile hücuma geçenlerle, ‘’Allah Allah’’ diyerek siyaset yapanların arasında tek fark diğerinin üniformasız oluşudur. Her ikisi de darbeci kafa yapısının ortak ruhuna sahiptir. Bu sahipçilerin Sol’u darbe destekçisi gibi göstermeye çalışmaları ise tam bir iki yüzlülüktür. Cuntalar hep sol’a yönelik yapılmış ve sol en ağır bedelleri direnerek ödemiştir. Bu gerçeği bilmeyenlerin, sadece cezaevlerinde yaşananlara bile bir göz atması yeterli olacaktır. Sizler cunta hutbeleri ile kitleleri darbecilere yedeklerken, binlerce sol görüşlü insan işkence tezgâhlarından geçiyor ve direniyordu. Eğer bir sicil kirliliği aranıyorsa, tarihteki yerinize bakmanız yeterlidir.
Akın OLGUN/BirGün
Türkiye’de çözülemeyen siyasal cinayetlerin arkasına baktığınızda karşınıza çıkan tek şey devletin parmağının olmasıdır. Devletin çeşitli kademelerinde yer alan yetkililer bu gerçeği çok iyi bildiklerinden, üzerlerine her gidildiğinde ‘’Bir konuşursam duvar çöker’’ şeklinde iç bir tehdit savururlar. Devletin işlediği her haltı bilip konuşmamak bir ortak suç geleneğidir. Sistemin suç dosyasını hasır altı etmenin, devlet adamı olmanın gerekliliği ile bağdaştırmak, ne gariptir ki bize özgü bir savunma metodudur. Devlet deyince akan sular durur ya, sistemin vanalarını ellerinde bulunduranlar, nemalandıkları dönemlerin hesabı sorulmasın diye, derin devlet dosyalarını koltuklarının altında bir garantör olarak taşıyorlar.
Uğur Mumcu cinayetinin bir türlü çözülemeyişinin altında bu gerçeklik yatar. Deliller sürekli karartılmış, uyduruk örgüt isimleri, tetikçiler icat edilmiş, dış güçler adı altında istihbarat örgütlerine mal edilmiştir. Ne kadar çok teori, o kadar çok kafa karışıklığı taktiği ile komplo çorbası haline getirilmiştir. Oysa bu bombalı cinayetin ardından, delillerin nasıl apar topar yok edildiğini herkes bilir. Yıllar sonra, ismi derin devletle hep anılan Mehmet Ağar’ın cinayete dair ‘‘Bir tuğlayı çekerseniz, tüm duvar çöker’’ açıklaması, bu işin kimler tarafından organize edildiğinin, kimlerin bu iş için kullanıldığının en bariz ifadesidir. Daha açık bir söylemle bu, devletin itirafıdır.
Abdi İpekçi cinayetinin faali olarak yargılanan ve ceza alan Ağca’nın hikayesi, Uğur Mumcu cinayetinin bir başka yüzüdür. Aradan on yıllar geçmiş olmasına rağmen, hala cinayet üzerindeki sır perdesi kalkmış değildir. Cinayet, bir tetikçiye yüklenmiş ama arkasındaki isimler hep korunmuş ve kollanmıştır. Tıpkı Hrant cinayetinde olduğu gibi… Kullandığı tetikçiyi eliyle koymuş gibi bulup, ‘ ‘‘tamam bulduk milli duygularla yapmış’’ denilerek bilindik bir hikaye yazılmıştır… Cinayeti organize edenler, planlayanlar, önünü açanlar ise siyasi iktidar tarafından ödüllendirilmiş, atamaları ve rütbeleri yükseltilmiştir. Hrant davasının bu kadar sürüncemeye bırakılarak, lay lom şeklinde yürütülmesi ve her celsede aynı şeylerin tekrar edilip durması, devletin bu cinayeti ele alış biçimini de gösteriyor bize.
Ağca’nın oyun oynaması gibi, Hrant’ın cinayet sanıkları da oyun oynuyor. Ezberletilmiş sloganlar, sözler eşliğinde davanın içi boşaltılıyor. Üç siyasal cinayetin ortak yanı, bir türlü emri veren ve organize edenlerin bulunamayışıdır. Onlar devletin kilit noktalarındaki tuğlalardır.
Kendilerine dair suikast planları iddiası ile, devletin gizli kasalarına bir günde hücum edenler, söz konusu İpekçi, Mumcu ve Hrant olduğunda kıllarını kımıldatmıyorlar. Bu iki yüzlülüğü ise hak ve özgürlüklerin arkasına sığınarak yapıyorlar.
Uzun lafın kısası; siyasal cinayetler çözülmedikçe, gerçek failler bulunmadıkça yeni cinayetlerin önü açılacak ve bizler ezberletilmiş dış mihrak edebiyatı ile aynı şeyleri konuşmaya devam edeceğiz.
A.OLGUN / Avrupa Gazetesi
Bir zaman dilimi içinde sen ve ben
İki karşıt aynaya bakıyoruz
Sevişmelerin yansımalarında serinleyip
Yudumluyoruz kalplerimizin atışlarını
Ve
Sessiz bir gece nabzımızda soluklanırken
Teğet hislerin son durağına yalnızlık düşüyor
İşte o yalnızlığın penceresine
Nefesimden çizip düşlerimin resmini
Asıyorum kalbinin uğurlu köşesine
Dokunmaya kıyamadığım duygularımı /görüyorum
Yaşamadan yitip gidecekler korkusuna
Su serpiyor ellerin
Gözlerimde anlık hayalin
Ilık bir rüzgâr gibi esiyor
İşte o rüzgârın esintisine verip düşlerimin resmini
düşlerimin resmini
Gönderiyorum kalbinin uğurlu köşesine...
A.OLGUN (2008)